นี่คือความจริงทางดาราศาสตร์ที่หลายคนอาจไม่เคยรู้ และเป็นปรากฏการณ์ที่กำลังเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องตั้งแต่อดีตมาจนถึงปัจจุบัน แม้จะเป็นการเคลื่อนที่ช้าแสนช้า แต่ผลลัพธ์ของมันในอนาคตไกลมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อโลกของเรา
ดวงจันทร์กำลังลอยห่างจากโลกได้อย่างไร?
นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่า ดวงจันทร์กำลังถอยห่างจากโลกประมาณ 3.8 เซนติเมตรต่อปี จากการใช้เครื่องสะท้อนเลเซอร์ที่นักบินอวกาศของภารกิจอะพอลโลนำไปติดบนพื้นผิวดวงจันทร์ ซึ่งช่วยให้วัดระยะทางได้แม่นยำอย่างไม่น่าเชื่อ
สาเหตุหลักคือกระบวนการที่เรียกว่า “แรงเสียดทานน้ำขึ้นน้ำลง” (Tidal friction)
โลกหมุนรอบตัวเองเร็วกว่า
ดวงจันทร์ดึงดูดน้ำทะเลบนโลก ทำให้เกิดคลื่นน้ำขึ้นน้ำลง
การหมุนของโลกระดมพลังผลักคลื่นน้ำไปนำหน้าตำแหน่งของดวงจันทร์
คลื่นน้ำนี้ส่งแรงย้อนกลับ ทำให้ดวงจันทร์ถูก “ผลัก” ออกไปเรื่อย ๆ
พูดง่าย ๆ คือ โลกกำลังค่อย ๆ ส่งพลังงานการหมุนของตนเองไปยังดวงจันทร์ ทำให้โลกหมุนช้าลง และดวงจันทร์ถอยห่างออกไป
โลกกำลังหมุนช้าลงพร้อมกับดวงจันทร์ที่ลอยห่าง เมื่อดวงจันทร์ถอยห่าง พลังงานการหมุนของโลกก็ลดลงด้วย นั่นหมายความว่าความยาวของหนึ่งวันบนโลกยาวขึ้นเรื่อย ๆ นักวิทยาศาสตร์พบว่าเมื่อประมาณ 620 ล้านปีก่อน หนึ่งวันบนโลกมีเพียง 21 ชั่วโมงเท่านั้น ทุกวันนี้หนึ่งวันยาว 24 ชั่วโมง และกำลังเพิ่มขึ้นประมาณ 1.7 มิลลิวินาทีต่อศตวรรษ
ผลลัพธ์ในอนาคตอันไกล
ถึงแม้ว่าดวงจันทร์กำลังลอยห่างแต่ไม่มีอะไรต้องกังวลในอนาคตอันใกล้ เพราะกระบวนการนี้ช้ามากจนต้องใช้เวลาหลายพันล้านปีจึงจะเห็นผลใหญ่โต
ในอีกหลายร้อยล้านปี:
การเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงจะหายากขึ้น เพราะดวงจันทร์จะดู “เล็กลง” จากโลก ทำให้บดดวงอาทิตย์ได้ไม่มิด
ในอีกหลายพันล้านปี:
ดวงจันทร์อาจถอยออกไปไกลจนเข้าสู่สมดุลใหม่ ที่ซึ่งโลกและดวงจันทร์จะหันหน้าเดียวชนกันตลอด (tidally locked ทั้งคู่)
หรืออาจเกิดความเปลี่ยนแปลงเมื่อดวงอาทิตย์เข้าสู่ระยะแดงยักษ์ ซึ่งจะกลืนโลกและทำให้ระบบนี้เปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิง
แม้ดวงจันทร์จะดูเหมือนคงที่ แต่จริง ๆ แล้วเป็นวัตถุที่เคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา การที่มันค่อย ๆ ลอยห่างส่งผลต่อ
ความยาวของวัน ความแรงของกระแสน้ำขึ้นน้ำลง ระบบนิเวศบางส่วนที่พึ่งพารอบจันทร์ การเกิดสุริยุปราคาและจันทรุปราคา ความเสถียรของแกนหมุนโลก ทำให้ฤดูกาลคงที่
กล่าวโดยสรุปคือ ดวงจันทร์จริง ๆแล้ว คือ “ผู้พิทักษ์ความสมดุลของโลก” ที่ค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงไปทีละน้อยอย่างเงียบงัน
สนับสนุนโดย หวยดี
